اختصاصی/ اگرچه نوشته‌اند که «ساخارین» اولین قند مصنوعی بود که به‌طور تصادفی توسط یک شیمیدان آلمانی به نام «فالبرگ» کشف شد،

اما تحقیقات در آثار به جا مانده از مورخان، نویسندگان و حتی برخی از شاعران سده‌های قبل حکایت از آن دارد که «قند» یا مواد اولیه آن از قرن‌ها قبل توسط نسل‌های موثر تمدن باستان ایران و یونان کشف و از آن استفاده می‌شده است و نیز گفته‌اند که انسان از روزی که تلاش برای سیر کردن شکم خود را آغاز کرد، متوجه درختانی شد که از داخل آنها مواد شیرینی و نبات شکلی فرو می‌ریخت، که بعد از انسان نام این درخت‌ها را نیشکر و موادی را که از داخل آنها فرو می‌ریخت شکر گذاشت و آن را مورد استفاده قرار داد و به مرور متوجه خاصیت آن شد.
یافته‌های تحقیقاتی نشان از آن دارد که اختراع عناصری به شکل قند امروزی توسط ایرانی‌ها انجام شده و تولید قند از زمان‌های دور میان اقوام آریایی مرسوم بوده است. آنها مغز نیشکر را بیرون آورده و با جوشانیدن آن عصاره آن را خارج می‌کردند و با گذاشتن عصاره در ظروف پهن و سینی مانند در زیر آفتاب عنصری به نام قند به دست می‌آوردند که تقریبا شبیه نبات امروزی بوده است و نیز نوشته‌اند که این روش ساخت نبات و قند در بین اقوام ایرانی آن روزگار که ساکن دره گنگ در هندوستان بوده‌اند نیز مشاهده  شده است.
در نیمه اول قرن هفتم میلادی چینی‌ها نیز به تولید نوعی قند و حبه نبات دست یافتند اما هیچ کدام از هندی‌ها و چینی‌ها موفق به انجام کاری که ایرانی‌ها می‌کردند نشدند.
ابوریحان بیرونی در کتاب «آثار الباقیه» درباره ساخت نیشکر در ایران و در زمان جمشیدشاه شرحی آورده و نوشته است: «... در عید نوروز رسم است که مردمان برای یکدیگر هدیه می‌فرستند و سبب آن چنانکه آذرباد موبد بغداد حکایت کرد این است که نیشکر در کشور ایران روز نوروز یافت شد و پیش از آن کسی آن را نمی‌شناخت و نمی‌دانست که چیست و خود جمشیدشاه روزی نیزاری را دید که کمی از آب‌های درون آن که به بیرون تراوش کرده توسط شاه نوشیده شد و جمشید دید که آن آب شیرین است و امر کرد که آب این «نی‌ها» را بیرون آورند و از آن شکر سازند و آنگاه در روز پنجم نوروز محصول نهایی آن یعنی شکر به دست آمد و از تبرک به آن، مردم برای یکدیگر شکر هدیه فرستادند و در مهرگان نیز این کار را به همین میزان تکرار کردند و از آن پس جشن‌های ایرانیان توام با شربت و شیرینی شد و در هر جشنی هدیه شیرینی از محصولات شکر مرسوم شد.»
اما بشر خیلی زود دریافت که برای تهیه قند می‌‌تواند به گیاهان و نباتات دیگری فکر کند و هنگامی که چغندر را یافت، گویا مواد اصلی تولید قند را یافته است و خیلی زود توانست با گرفتن عصاره چغندرقند به یک ماده قوی و مناسب برای تولید قند دست یابد.
چغندرقند نیز گیاهی بود از تیره اسفناج که قرن‌ها یک علف هرز شناخته می‌شد و از مزارع کشاورزان دفع می‌شد. اما کشاورزان قرون قبل از میلاد وقتی به ماده شیرین ریشه این گیاه پی بردند، نه‌تنها آن را از رده علف هرز خارج کردند، بلکه به کشت وسیع آن پرداختند.
با این حال کشت صنعتی چغندرقند در جهان سابقه‌ای بیش از ۲۵۰ سال دارد که در این دوره‌ها نیز به عنوان علوفه دامی نیز کشت می‌شده است گرچه در سال ۱۵۷۵ میلادی یک محقق کشاورزی به نام «الیویه دوسر» اعلام کرده بود که از ریشه این گیاه می‌توان قند  استخراج کرد و درستی گفتار این محقق توسط شیمیدان آلمانی به نام «آندره مارگراف» در سال‌های میانی ۱۷۴۵ تا ۱۷۴۷ به اثبات رسید و سرانجام شخصی به نام «فراز کارل‌آشار» که شاگرد مارگراف بود، نخستین واحد تولیدی قندسازی را که از آن به عنوان نخستین کارخانه قند جهان یاد می‌شود احداث کرد و از آن زمان به بعد بود که صنعت قندسازی از چغندرقند سرعت گرفت و در قرن نوزدهم شتاب ویژه‌ای پیدا کرد و رفته رفته تولید چغندرقند در دیگر کشورها متداول شد.
در برخی منابع تاریخی نیز در مورد قند به دست آمده از چغندرقند آمده است: چغندرقند از گیاهان عمده صنعتی است که در ادوار گذشته از آن به‌عنوان چغندر سالادی جهت مصارف برگی در سواحل دریای مدیترانه استفاده می‌شده است. این گیاه در تمدن‌های قدیم یونان و سپس رم باستان نقش مهمی در تکمیل جیره غذایی روزانه انسان ایفا می‌کرده است و تا اواسط قرن هجدهم میلادی ناشناخته بود و قبل از به‌وجود آمدن و شناخت خواص آن و آشنایی با نحوه استخراج قند از ریشه این گیاه، قند مورد نیاز بشر عمدتا از نیشکر تامین می‌شده است. در زبان‌های باستانی مختلف، اسامی متعددی برای چغندرقند به‌کار رفته است، مانند «سلگ» در زبان عربی، که ظاهراً از کلمه یونانی سیکولا مشتق شده است که تئوفراستوس
(۳۷۲ – ۲۸۷ قبل ازمیلاد) به معنی چغندر مورد استفاده قرارداد. در۸۰۰ سال قبل از میلاد نیز منابع قدیم آشوری به زراعت چغندر تحت نام سیلگا اشاره کرده‌اند. همچنین از این گیاه در قرون قبل از میلاد به دفعات در ادبیات روم نام برده شده است و به‌رغم تاریخچه‌ طولانی چغندر، وجود انواعی از آن با شیرینی کافی تا قرن شانزدهم گزارش نشده است.

تولید قند از چغندر
امروز پس از گذشت حدود۲۰۰‌سال از تاریخچه چغندرقند، حدود ۴۰ درصد از ساکاروز مورد نیاز از طریق این گیاه زراعی و ۵۸ درصد نیز از نیشکر تامین می‌شود. از لحاظ محدوده گسترش، چغندرقند گیاهی است طالب شرایط آب‌وهوایی مناطق معتدله، ولی به‌علت سازگاری بالای اکولوژیکی، در شرایط متنوع اقلیمی توسعه‌یافته است به‌طوری‌که امروزه به استثنای استرالیا در ۵ قاره جهان کشت می‌شود. بیشترین میزان سطح کشت آن بین ۳۰ و۶۰ درجه عرض شمالی در اروپا، آسیا، شمال آمریکا، شمال آفریقا و جنوب آمریکا گسترده است و بر حسب شرایط اقلیمی در دو فصل بهار یا پاییز کشت می‌شود.
سطح زیر کشت چغندرقند درجهان حدود ۹ میلیون هکتار است که حدود ۲/۷ میلیون آن جمعا در قاره اروپا و جمهوری‌های تازه استقلال یافته شوروی سابق (با۵/۳ میلیون هکتار که سال‌ها به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده شکر در جهان مطرح بود)، قرار دارد، اما امروزه فرانسه در بین کشورهای اروپایی بیشترین سطح زیر کشت چغندرقند را (۴۲۰ هزارهکتار) به خود اختصاص داده است.
مصرف جهانی شکر حدود ۱۱۷‌میلیون ‌تن برآورد شده است و آمار سال ۱۹۹۴ نشان می‌دهد که از لحاظ عملکرد شکر در هکتار، کشور فرانسه با ۶۴/۱۱‌تن در هکتار در بین کشورهای جهان در مقام اول قرار دارد. در همین سال کشور بلغارستان با ۱۳/۱ تن در هکتار کمترین راندمان را داشته است. از لحاظ عملکرد ریشه، کشورهای سوئیس و بلغارستان به ترتیب ۸۶/۶۹ و ۸۸/۱۰ تن در هکتار بیشترین و کمترین تناژ را به‌خود اختصاص داده‌اند.

قند چغندری در ایران
در حال حاضر کارخانه‌های تولید قند از چغندر در سطح کشور فعال هستند که از آن میان می‌توان به کارخانه‌های قند لرستان، همدان، بیستون، اسلام‌آباد، شازند، دزفول، چهارمحال، اصفهان نقش‌جهان، اهواز، اقلید، یاسوج، مرودشت، حسنی، پارس، فسا، بردسیر، قهستان، تربت‌حیدریه، تربت‌جام، فریمان، شیرین، آبکوه، چناران، شیروان، جوین، شاهرود، قزوین، میاندو‌آب، پیرانشهر، نقده، ارومیه، خوی و مغان اشاره کرد.
ظرفیت اسمی کارخانه‌های چغندرقندی در ایران ۷۴ هزار و ۱۵۰ تن در روز است و سطح زیرکشت چغندرقند در شهرهای محل تولید این محصول، ۹۹۶۰۶ هکتار است.